De meest invloedrijke tekenfilms ooit

Kids | De belangrijkste tekenfilms ooit

Door Pickx

Gepubliceerd op 22.08.11

3min

Tegenwoordig kijken we al lang niet meer op van een zoveelste Shrek, Cars of Rio. Tekenfilms zijn een vast onderdeel geworden van de filmindustrie, al was dat jaren geleden wel anders. Tijd voor 10 mijlpalen in de tekenfilmindustrie, uiteraard met 'Sneeuwwitje' uit 1937 op de eerste plaats. Het was destijds een immense gok van 1,5 miljoen dollar maar eentje die ruim opbracht. Eerste reactie van Walt Disney's vrouw: "Niemand gaat een cent geven voor een dwergenfilm." Sneeuwwitje bepaalde de toon voor tientallen jaren; schattige dieren, een stoere prins en een knappe prinses en je hebt een hit te pakken.

Kijk! Zonder touwtjes!

'Pinocchio' was de volgende Disney-tekenfilm na 'Sneeuwwitje'. Wat deze prent zo speciaal maakte in 1940 was niet zozeer het originele verhaal uit 1883, wel de keuze om hoofdrollen te laten vertolken door dieren in combinatie met mensen en fantasiewezens. Dankzij 'Pinocchio' weten filmmakers en tekenaars dat dieren net zo geschikt zijn om menselijke emoties naar het grote scherm te vertolken.

"Sterven, wat is dat?"

'Bambi' was in 1942 Disney's zesde tekenfilm, met deze keer de wijde natuur als voornaamste decor. 'Bambi' was grensverleggend omdat kinderen wereldwijd voor het eerst een personage onverbloemd zagen sterven in een tekenfilm met alle emoties die daarmee gepaard gaan. Kopzorgen dus voor de ouders, want die moest voor het eerst uitleggen wat het betekent om het loodje te leggen. Ook het feit dat het verhaal meerdere jaren overbrugde en we het hoofdpersonage volledig zien opgroeien, was zestig jaar geleden een grote nieuwigheid.

Neo-Tokio

Niet alle vernieuwingen komen uit het westen, ook Japan kan er wat van. In 1988 liet Katsuhiro Ôtomo 'Akira' op ons los, een wervelend verhaal over een gewelddadige toekomst in een postapocalyptisch Tokio. Opeens beseften we in Europa en de Verenigde Staten dat manga meer is dan onrealistische actieshots van personages met veel te grote ogen. Vergeet niet dat de originele manga niet minder dan 2182 pagina's telde. Om dat in één film te gieten, moet je over serieus wat talent beschikken. De tekenstijl van 'Akira' heeft duidelijk zijn invloed gehad op allerhande afgeleide tekenfilmseries.

Tekenfilmtopper

In 1994 was de tekenfilm al een tijdje aan een revival bezig, sinds 'De Kleine Zeemeermin' in 1989. Maar het succes van 'The Lion King' was tot dan toe nooit gezien. Dankzij het verhaal over de leeuw Simba besefte Hollywood plots dat het loont om bekende namen te koppelen aan een prent. Zo kwamen de stemmen van Jeremy Irons, Whoopi Goldberg, James Earl Jones en Matthew Broderick en tekende Elton John voor de soundtrack. Plus: 'The Lion King' was een van de laatste tekenfilms waar geen spat digitale technologie aan te pas gekomen is.

Revolutie

Over 'Toy Story' uit 1995 kunnen we kort zijn. Het succes was immens, en dat voor een film die volledig digitaal was. Sindsdien kan je je als tekenfilmmakers pas echt onderscheiden als je géén gebruik maakt van digitale technieken. Toch wegen hier het verhaal en de sterke personages nog meer door dan de techniek achter de prent, waardoor 'Toy Story' op slag een meesterwerk werd en hét uithangbord bij uitstek voor Pixar.

Dikke middelvinger richting censuur

1999, het favoriete jaar van Prince en een tijd waarin serieus werd uitgekeken naar de 21^ste eeuw. En toen bedachten Trey Parker en Matt Stone de bom getiteld 'South Park: Bigger, Longer & Uncut'. Het verhaal is iedereen bekend: vier van de grootste smeerlapkes op aarde (Stan, Kyle, Eric en Kenny) deden meer dan hun best om een R-rating te krijgen. Iets wat een tekenfilm zelden voor elkaar gekregen heeft, of je moet al 'Fritz the Cat' heten. De hoogtepunten van de film zijn zonder twijfel de komische muzikale intermezzo's, stuk voor stuk meesterwerken.

5555

De band tussen tekenfilms en muziek was altijd al nauw. Maar nooit vonden de twee kunstvormen elkaar zoals in 'Interstella 5555: The 5story of the 5ecret 5tar 5ystem' uit 2003. Kazuhisa Takenôchi vertaalde 8 jaar geleden de muziek van het Daft Punk-album 'Discovery' meesterlijk naar het witte doek. Het geheel oogt zo vloeiend dat je je soms afvraagt of Daft Punk niet de soundtrack heeft gemaakt op de beelden, in plaats van omgekeerd.

Britse klei

Het moet niet allemaal gladde Amerikaanse marketingtroep zijn, zo bewees 'Wallace & Gromit in the Curse of the Were-Rabbit' in 2005. Nick Park van Aardman heeft zich gespecialiseerd in stop motion, met deze langspeelfilm als absolute hoogtepunt. In dit geval waren 122.400 opnames nodig, verdeeld over 24.000 storyboards. Vijf gruwelijke jaren duurde het om Wallace en Gromit tot leven te wekken. En nu we toch over stop motion bezig zijn: zie ook 'Chicken Run', 'Corpse Bride' en 'James and the Giant Peach', om zeker de decemberklassieker 'A Nightmare on Christmas' niet te vergeten.

Apocalyps

Dat een roestige robot zo schattig kon zijn! Wall-E uit 2008 is het bewijs dat je geen woorden nodig hebt om diepmenselijke emoties over te brengen. Het eerste half uur van de film wordt er geen woord gesproken, wat nooit eerder vertoond was. Maar dat maakt de film net zo sterk. Pixar mag trots zijn op deze mijlpaal.