Kerst zoals je het nog nooit gezien hebt

Nieuws | Kerst zoals je het nog nooit gezien hebt

Door Pickx

Gepubliceerd op 20.12.10

3min

Een kerstboom, pakjes, een feestmaal dat de broeksriemen doet spannen, de jaarlijkse nachtmis, beste wensen en een gezellige sfeer onder vrienden en familie, dan heb je het bij ons zowat gehad op Kerstmis. Reis snel met ons mee om te ontdekken hoe ze in de rest van de wereld Kerstmis vieren. In sommige landen kunnen ze er wat van, zoals in Portugal bijvoorbeeld. Op de ochtend van Kerstdag viert de hele familie er 'consoda'. Tijdens dit feestmaal zijn er elk jaar plaatsen en maaltijden voorbehouden voor overleden familieleden, zodat ook zij nog steeds kunnen delen in de feestvreugde.

Buiten borstelen

In Noorwegen worden net voor Kerstavond alle bezems in het huis zo goed mogelijk verstopt. Noren geloven namelijk dat op die dag heksen en boze geesten naar de aarde komen om op hun bezems te rijden. Door alle bezems weg te steken, vrijwaren de Noorse huismoeders en -vaders zich van mogelijke rampspoed.

Huwelijksklokken

En nu het toch over kleine en grote rampen gaat: op naar Tsjechië! Niet dat het land zo'n catastrofe is, wel de mogelijke uitkomst van het traditionele schoengooien. Ongetrouwde vrouwen gaan op Kerstavond voor hun huis staan en gooien hun schoen over hun schouder naar de voordeur, zonder om te kijken uiteraard. Als de tip van de schoen naar de deur wijst, zullen ze binnen het jaar trouwen. Wijst de hiel naar de deur, dan blijven ze nog minstens een jaar lang vrijgezel. Een gebruik dat alleszins hygiënischer is dan dat van Slowakije, waar het hoofd van de familie tijdens het kerstdiner loksa (een mengeling van brood, blauwmaanzaad en water) naar het plafond keilt. Hoe meer loksa er in één worp blijft plakken, hoe beter de oogst het volgende jaar zal zijn.

Bruin Catalonië

Het meest wansmakelijke kerstgebruik vinden we in het Spaanse Catalonië terug. Ongeveer twee weken voor Kerstmis gaan Catalanen in het bos op zoek naar een hol houtblok om thuis te beschilderen. Deze caga tió (vrij vertaald: het schijtende houtblok) krijgt armen, benen en kleren aangemeten en wordt elke avond 'gevoed' door de kinderen. 's Nachts vervangen de ouders het blok door een groter exemplaar, zodat de kinderen leren dat het goed is om je bord leeg te eten. Op Kerstdag vullen de ouders het holle blok met allerlei lekkers voor de kinderen. Hoe het snoepgoed tot bij de Catalaanse jongeren geraakt, hoeven we hier hopelijk niet uit te leggen…

Kerkhofbezoek

In Finland gaat de hele familie op Kerstavond naar het plaatselijke kerkhof om er voor de graven van familieleden te zingen en kaarsen te branden. Kleine kinderen inbegrepen, waardoor dit in veel gevallen een min of meer traumatische ervaring is voor de jongste ukken.. Gelukkig wordt dit nadien ruimschoots goedgemaakt door het traditionele familiefeest.

Dierenmishandeling

De meeste tradities bestaan al eeuwen, maar deze is nog maar in voege sinds 1966. In het Zweedse plaatsje Gavle wordt er elk jaar een enorme strooien geit gebouwd, waarna er alles aan gedaan wordt om het ding nog vóór Kerstmis in de fik te steken. Ondanks strenge bewaking slagen de aanvallers er haast elk jaar weer in om het beest in lichterlaaie te zetten. De balans is triestig: tot nu toe heeft de geit nog maar 10 Kerstmissen meegemaakt.

Sportief vieren

Sportievelingen reizen eind december best naar Caracas (Venezuela) waar gelovigen op Kerstavond op rolschaatsen naar de traditionele viering gaan. Het verkeer in de Zuid-Amerikaanse stad wordt speciaal voor dit gebruik volledig lam gelegd. De Caracaanse kinderen hebben de laatste jaren hun eigen gebruik toegevoegd aan de rolschaatsmis: de avond voordien binden ze een stukje touw aan hun grote teen en hangen het andere eind uit het raam van de slaapkamer. Voorbijzoevende skaters mogen de volgende ochtend naar hartenlust aan de touwtjes trekken om iedereen te wekken. Pijnlijk? Nee, want op die manier verslapen ze zich niet en staan ze op tijd op om hun kerscadeautjes te openen.

Katholiek Italië

In wezen is de Kerstman een heidense uitvinding, en dus niet bepaald gewenst in oerkatholiek Italië. Omdat het Vaticaan serieus verveeld zat met de kwestie, lanceerden ze een nieuw kerstverhaal: in plaats van de Kerstman brengt la Befana de cadeautjes naar de brave kindjes. La Befana, dat is een heks die volgens de legende de drie wijzen mocht vergezellen toen die Jezus voor het eerst bezochten. Alleen weigerde la Befana omdat ze het zogezegd te druk had. Nadien kreeg ze spijt en ging ze elk jaar op zoek naar kindje Jezus, met een zak vol geschenken. En op die manier past ze toch weer perfect in het katholieke verhaal.

Maskerade

In Letland zie je op Kerstdag mummers door de straten lopen. Volwassen mannen dragen maskers van paarden, geiten, beren, koeien, zigeuners, eigenlijk van alles wat ze maar kunnen bedenken. Op die manier willen ze de boze geesten afschrikken, zodat die hun dorpje of stad het volgende jaar met rust zullen laten.

Rotte vis

Hopelijk ben je ondertussen nog niet aan je dessert toe van je feestmaal, want plaatselijke Groenlanders verstaan de kunst om je de eetlust in een wip te benemen. Ze serveren tijdens het kerstmaal namelijk kiviak, vogelvlees dat enkele maanden lang begraven wordt tot het even intens ruikt - en smaakt - als schimmelkaas. De plaatselijke bevolking spreekt van een delicatesse, de rest van de wereld zet een wasknijper op de neus en rent zo hard mogelijk de andere richting uit om een indigestie te ontlopen. Vrolijk Kerstfeest!