Waarom het Beatles-album 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' muziekgeschiedenis heeft gemaakt

Geconfronteerd met de Beatlemania, wilden de Fab Four anno 1966 niet langer toeren. Het geschreeuw van de hysterische fans verhinderde bijvoorbeeld dat John Lennon en Paul McCartney zichzelf nog hoorden zingen, laat staan dat de fans hun stemmen tijdens de concerten nog konden horen. Plus: de geluidsinstallatie was toen ook zo slecht dat de band zichzelf niet meer kon horen spelen onder al dat geschreeuw. Bovendien konden The Beatles op het podium sommige van hun recente in de studio opgenomen nummers niet reproduceren omdat de productietechnieken nogal complex waren, met name dankzij de komst in de studio's van multitrack recorders (vier sporen). The Beatles gebruikten in de studio meer instrumenten dan tijdens een concert, waar die beperkt waren tot alleen maar drums, twee gitaren en een bas, en er werden veel overdubs gebruikt tijdens de opnamen. Toen hun tournee voor het album 'Revolver' in 1966 ten einde liep, besloten de Beatles een tijdje elk hun eigen weg te gaan. Ze waren het beu om The Beatles te zijn, gaven zichzelf meer tijd en stopten een poos met toeren.

Alter-egogroep

Vooral Paul McCartney was de drijvende kracht achter het project. McCartney experimenteerde in die periode voor de eerste keer met de hallucinogene drug LSD en deze initiatie gaf hem het expansieve nieuwe gevoel van mogelijkheden dat het volgende project van de groep, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, bepaalde. Zo beeldde hij zich een alter-egogroep in, net om zich te bevrijden van alle conventies die met The Beatles samenhingen. Hij begon aan een muzikaal experiment.

Zodra de andere drie bandleden over dit nieuwe project en muzikale experiment hoorden, waren ze helemaal overtuigd en sloten de Fab Four zich fulltime op in de EMI’s Abbey Road studio’s waar ze zich amuseerden met stukjes van liedjes aan een track te plakken, het toevoegen van geluidseffecten en tracks achterstevoren of versneld af te spelen. Ze maakten ook gebruik van een verscheidenheid aan instrumenten die atypisch waren voor de rockmuziek in de jaren zestig, waaronder traditionele Indiase instrumenten zoals de sitar, koperblaasinstrumenten, violen of een symfonieorkest. Deze periode zou later trouwens de "studiojaren"worden genoemd en het album werd in 129 dagen opgenomen.

Om een fictieve band te creëren, moest ook een nieuwe naam worden bedacht. Paul McCartney zou inspiratie hebben opgedaan tijdens een maaltijd in een vliegtuig toen hij de 'S' en de 'P' op de zakjes voor zout en peper zag staan. Zo ontstond 'Sergeant Pepper'.  "Lonely Hearts Club Band" werd eraan toegevoegd omdat in die tijd lange en absurde namen in de mode waren. En zo werden The Beatles de 'Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band' voor de duur van één album.

Dankzij o.a. de invloed van klassieke en psychedelische muziek lieten de Fab Four een andere kant van hun persoonlijkheid zien. De band was geëvolueerd sinds zijn oprichting en zo ook de leden. In het begin van hun carrière waren ze van die 'brave jongens' in pak en stropdas met een bloempotkapsel. In 1967 zagen ze er helemaal anders uit. Ze droegen bijvoorbeeld kleurrijke kleren, kozen elk voor een andere stijl en lieten snorren staan. Het album markeert niet alleen een heus keerpunt voor de band, maar weerspiegelt ook de culturele veranderingen die toen plaatsvonden tijdens de 'Summer of Love', het hoogtepunt van de hippiecultuur. Het album bevat ook talrijke verwijzingen naar drugs (bijvoorbeeld het nummer 'Lucy in the Sky with Diamonds', waarvan de initialen LSD zijn), seksualiteit en tekstueel zijn er verwijzingen naar het pacifisme van de 'flower power'.

Pop Art- invloed

Naast de muzikale experimenten en de evolutie van de band, is de albumhoes een kunstwerk op zich. De iconische cover is ontworpen door Peter Blake, een Pop Art-kunstenaar. Overladen met felle kleuren, is het samengesteld uit een zestigtal portretten van beroemde mensen waartussen de vier Beatles staan gekleed in kleurrijke uniformen. Onder andere de gezichten van Lewis Carroll, Bob Dylan, Mae West, Edgar Allen Poe, Marilyn Monroe en vele anderen kunnen worden herkend. Ook wassen beelden van de jonge Beatles uit Madame Tussauds in Londen staan ertussen. De hoes markeert de breuk van de groep met het beeld van de "oude Beatles" op het hoogtepunt van de Beatlemania. De eclectische menigte weerspiegelt dan weer de diversiteit, de genres en de thema's die de jaren zestig bezielden en het album hebben beïnvloed.

Het album kostte de band een fortuin. In die tijd kostte de doorsneeproductie van een albumhoes ongeveer 75 pond, de Beatles investeerden er meer dan 3.000 pond in. Of het equivalent van 60.000 euro vandaag. Maar de investering loonde: de hoes won een Grammy in de categorie grafische kunsten. De hoes heeft ook een enorme impact gehad op de rockmuziek en is honderden keren geparodieerd.

Conceptalbum

Al deze elementen samen maken van deze plaat uit 1967 een van de eerste conceptalbums, hoewel het pas een jaar later was dat het eerste echte conceptalbum, onder de term zoals we die nu kennen, werd uitgebracht. Dat jaar bracht The Pretty Things 'S.F. Sorrow' uit, eigenlijk de eerste rockopera. Op dat vooruitstrevende album wordt van het eerste tot het laatste nummer een verhaal verteld, het levensverhaal van een fictieve persoon. Dit is niet echt het geval met 'Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band' maar het baanbrekende album heeft een uniforme stemming (hoewel de nummers niets met elkaar te makken hebben), er zijn referenties naar zichzelf (je hoort een fanfare die het publiek verwelkomt op hun concert), en The Beatles zingen over fictieve personages die hen belichamen.

Heruitgave

Het album, dat het gezicht van de rock veranderde, wordt beschouwd als het baanbrekendste werk van de Fab Four. ‘Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band' stond op nummer één in de lijst '500 Greatest Albums of All Time' van het magazine Rolling Stone.

Op 26 mei 2017 werd een digitaal geremasterde versie uitgebracht om het vijftigjarige bestaan van dit muzikale monument te vieren. Giles Martin, de zoon van de voormalige Beatles-producer George Martin, stond achter de knoppen bij deze heruitgave, de eerste die in volledige stereoversie werd uitgebracht.