Mentalisme: wat is de mysterieuze oplichtingstechniek uit ‘Nightmare Alley’?

Je wordt meegezogen in de donkerste krochten van de personages, die allemaal een eigen agenda hebben en proberen te overleven in een harde wereld aan de rand van de maatschappij. Er wordt heel wat opgelicht. Hoe gaan ze te werk? No spoilers, beloofd!

In ‘Nightmare Alley’ is Stanton Carlisle (Bradley Cooper) op de vlucht voor zijn eigen verleden. Hij probeert opnieuw te beginnen met een job als kermishulp, waardoor hij ook eten en een slaapplaats krijgt. Stanton komt in aanraking met de verschillende mensen die acts opvoeren op de kermis en ziet zelf wel iets in een act als mentalist. Zijn ambities rijken ver, maar hij beseft niet dat één fout fataal kan zijn als je kiest voor een job met zoveel invloed.

Mentalisme is een amusementsvorm, voortgekomen uit de 19de-eeuwse goochelkunst, die misbruikt kan worden om mensen op te lichten. Een goochelaar tovert vooral met mechanische trucjes en snelle bewegingen. Een mentalist doet je geloven dat die speciale mentale gaven bezit: telepathie, helderziendheid, telekinese … maar eigenlijk heeft die een grote kennis van onder andere hypnose, psychologisch inzicht, geheugentechnieken, lichaamstaal en gedrag, suggestie en intuïtie.

Een mentalist gebruikt meestal vrijwilligers uit het publiek, zodat iedereen zich persoonlijk betrokken voelt bij de act. Omdat er zoveel verschillende technieken samenkomen, is het heel moeilijk voor het publiek om de trucs te verklaren.

Mentalisten praten met dierbaren die gestorven zijn, weten geblinddoekt welk voorwerp je vasthebt, lijken je gedachten te kunnen lezen zonder dat je hen iets vertelt, … En dat terwijl ze net heel berekend te werk gaan en dus niet over die paranormale gaven beschikken. Daarom is er best wat controverse rond. Er zijn mensen die het onethisch vinden als mentalisten niet eerlijk vertellen dat ze bepaalde technieken gebruiken en dat ze dus niet echt buitengewone gaven hebben. Ook in ‘Nightmare Alley’ komt die vraag terug: wanneer is het oplichting?

Een mentalist kan erg veel invloed uitoefenen en mensen manipuleren om bepaalde dingen te geloven die gevaarlijk kunnen zijn of inspelen op trauma’s en daardoor nog meer psychische schade berokkenen. Dat is natuurlijk enkel het geval als er kwaad opzet in het spel is! Voorbeelden van beruchte mentalisten die zogezegd veel invloed hadden op belangrijke personen in de geschiedenis zijn Erik Jan Hanussen (zou Adolf Hitler beïnvloed hebben), Grigori Rasputin (zou tsarina Alexandra beïnvloed hebben) en Wolf Messing (zou Joseph Stalin beïnvloed hebben).

Mentalisme wordt vandaag nog steeds als act opgevoerd en kan als amusementsvorm heel intrigerend zijn, zolang er geen misbruik van gemaakt wordt. Belgische mentalisten zijn bijvoorbeeld Kurt Demey, Gili en Jan Bardi.

Nightmare Alley

In ‘Nightmare Alley’ worden veel personages opgelicht of in de val gelokt. Het is een echte ‘film noir’, die prachtig is vormgegeven en vol zit met topacteurs als Bradley Cooper, Cate Blanchett, Rooney Mara, Toni Collette, Willem Dafoe en Mary Steenburgen.

Ontdek ‘Nightmare Alley’ nu in de cinema!