Van Claude François tot Cloclo : een eerbetoon aan de Franse poplegende

Hoe immens geliefd hij in eigen land was, bleek eens te meer toen de zanger in 1978 zichzelf elektrocuteerde. Hij was nog maar 39 toen hij stierf. Duizenden verzamelden zich voor zijn begrafenis. De toenmalige president Valéry Giscard d’Estaing omschreef hem als "het Franse equivalent van de Beatles". Enkele jaren geleden werd een nog naamloos pleintje aan de Boulevard Exelmans in Parijs, in het zestiende arrondissement, omgedoopt tot Place Claude-François. Voor ons reden genoeg om eens terug te blikken op zijn indrukwekkende carrière.

Claude François is geboren op 1 februari 1936 in Ismailia in Egypte. Zijn vader werkte er als directeur van het Suezkanaal. Zijn moeder was van oorsprong afkomstig uit Calabria in Italië. Claude groeide op in een redelijk welgesteld gezin, omgeven door relatieve weelde. In de zomer van 1956 werd het Suezkanaal genationaliseerd door Nasser, de toenmalig president van Egypte. De vader van François raakte zijn baan kwijt, moest alles achterlaten en vertrok met zijn gezin terug naar Frankrijk, waar hij in Monte Carlo een klein appartement kocht. Hij had echter zoveel problemen met het opgeven van zijn status en welstand dat hij daardoor manisch depressief werd en de jonge Claude voor het gezinsinkomen moest zorgen. Hij ging in aan de slag in een bank, maar dat was puur om den brode. Zijn echte passie was de muziek.

Op zijn zeventiende diende hij zijn onstslag in en hij werd drummer in het prestigieuze orkest van Louis Frosio. Zijn vader had een meer klassieke carrière voor ogen voor zij zoon en was het dus helemaal niet eens met die keuze. Het kwam tot een ruzie die tot het overlijden van zijn vader in 1962 niet meer werd bijgelegd. Vader en zoon verbraken alle contact, iets waar Claude het erg moeilijk mee had.

In 1960 trouwde Claude met Janet Woollacott, een danseres die hij in de showbizz had leren kennen. Aan het einde van 1961 verliet hij Monaco en vertrok naar Parijs om daar zijn geluk te beproeven. Het was de tijd van Beatles, The Stones en van het radioprogramma “Salut les copains” dat razend populair was bij de jeugd. Onder de naam Koko bracht hij in 1961 zijn eerste single uit : 'Nabout Twist' werd een absolute flop en Claude François mocht weer beginnen bijklussen. Intussen ging zijn vrouw Janet er met de grote ster Gilbert Bécaud vandoor. In 1967 volgde de definitieve scheiding.

6 maanden na zijn breuk met Janet bracht Claude François zijn eerste hitsingle "Belles, Belles, Belles" uit, eigenlijk een remake van "Girls Girls Girls" van de 'Everly Brothers'. Het is het begin van zijn succes. De videoclip werd geregisseerd door de toen nog onbekende Claude Lelouch. In oktober '63, heeft hij een andere hit te pakken met  "Si j’avais un marteau", een cover van "If I had a hammer" van Trini Lopez. Het was de tijd van het bij de jeugd razend populaire “Salut les copains”, een radioprogramma dat deze covers van Amerikaanse hits, de twist en de yéyé uitzond.

Vanaf 1966 liet Claude François zich op het podium vergezellen van 'les Clodettes'. Dat was een primeur voor Europa, een zanger begeleid door danseressen. Goed gezien van Cloclo, zoals hij toen al genoemd werd : de meisjes kwamen voor hem, maar met de sexy danseressen trok hij ook hun vriendjes over de streep. Tweemaal kassa dus. Bij de eerste Clodettes zat trouwens ook Madly, de laatste vriendin van Jacques Brel.

Na een affaire van drie jaar met de toen nog piepjonge Eurovisiesongwinnares France Gall ontmoette hij Isabelle Forêt die de moeder van zijn twee zonen zou worden (waarvan hij het bestaan van de tweede, Marc, echter zo lang mogelijk geheim zou houden, zoals blijkt uit de film "Cloclo" van Florent Emilio Siri uit 2012, een film die overigens door beide zonen werd gefinancierd). De hoofdrol werd trouwens gespeeld door de Belgische acteur Jérémie Renier. Met Isabelle Forêt zou hij samenblijven tot aan zijn dood.

Zijn carrière als zakenman startte in 1967 met de oprichting van zijn eigen platenlabel 'Disques Flèche', waarop o.a. Liliane Saint-Pierre opnames mocht maken. Aan het zwembad van zijn Moulin te Dannemois en geïnspireerd door de liefdesbreuk met France Gall schreef hij samen met Jacques Revaux en Gilles Thibaut het liedje 'Comme d’habitude'. Het nummer verscheen in november 1967 op plaat, de tweede plaat uitgegeven door de Disques Flèche.

Op vakantie in Frankrijk hoorde Paul Anka dat liedje en schreef er een Engelstalige tekst op: “My Way”. Dit nummer zal de bekendste compositie van Claude François blijven en de wereld rond gaan. “My Way” is een klassieker en werd gezongen door grote namen als Frank Sinatra en Elvis Presley. Er bestaan bijna 1500 versies van. Het is nog altijd het derde meest gespeelde nummer ter wereld. De bekendste Nederlandstalige versies zijn van onder anderen Will Tura ('Alleen gaan') en André Hazes ('Waarom'), maar het is Raymond van het Groenewoud die de hoofdvogel afschiet, aangezien hij met zijn 'Zoals gewoonlijk' teruggaat op het originele 'Comme d’habitude'. Nu nog krijgt zijn muziekuitgeverij wekelijks een nieuwe aanvraag tot covering van dit nummer. Aan de zonen van Claude François alleen al brengt dit nummer jaarlijks 750.000 euro aan auteursrechten op. Wereldwijd wordt het nummer elke minuut wel ergens gespeeld op radio en tv, 7/7 en 24/24.

Alle nummers die hij toen uitbracht werden trouwens instant hits. Het zijn er te veel om op te noemen. Zo bijvoorbeeld in 1973 'Le téléphone pleure' (bij ons gecoverd als 'De telefoon huilt mee' van Silvy Melody & Danny Fabry), in 76 'Cette année-là' (gebaseerd op 'December, 1963 ( Oh, What a Night)' van de Amerikaanse popgroep The Four Seasons), in 77 'Je vais à Rio' of nog 'Magnolia forever' en het disconummer 'Alexandrie, Alexandra'. Van zijn lied 'Parce que je t'aime mon enfant' scoorde Elvis Presley een hit met 'My Boy'.

Met zijn zakenimperium ging het bijzonder goed. Op zijn dertigste had hij honderd werknemers. Hij was de baas van een agentschap voor modellen en van twee magazines, waaronder het populaire jongerenblad Podium. Hij verzorgde zelf de productie van zijn albums en gebruikte zijn muzieklabel ook voor andere muzikanten. Claude François wou de beste zijn. Hij deed er alles aan om nummer één te worden en te blijven. Cloclo, die bekend stond als uitermate werklustig, maar ook tiranniek en maniakaal stipt, was een van de eerste popsterren die het belang van marketing volop inschatte. Hij kocht een maandblad op en zette zichzelf voortdurend op de cover. Hij begreep vóór de anderen dat je meer platen verkoopt als je veel met je kop in de boekjes komt. Ook bracht hij een eigen parfum op de markt onder de naam Eau Noire.

Claude François had al heel jong geleerd dat alles vluchtig is en van de ene op de andere dag kan veranderen. Hij zag met lede ogen de groeiende populariteit van Johnny Hallyday aan, en vreesde dat die hem in de schaduw zou stellen.

Cloclo en Johnny Halliday waren dan ook elkaars tegenpolen. Claude was de knappe 'jeune premier', klassevol en strak in het pak, die de harten stal van de jonge meisjes en ook nog in de smaak viel bij hun ouders. Daartegenover stond Johnny, de jonge rocker, stoere rebel in zwarte jas, die niet altijd de goedkeuring van de ouders kreeg. Claude viel ook op door zijn prestaties. Waar Johnny de zuivere rocker was met zijn gitaar in de hand en zijn karakteristieke beenbeweging, demonstreerde Claude François zijn zang- en danstalent en de energie droop ervan af. Sommigen beweerden zelfs dat hij eerder op zijn plaats zou zijn in een musical.

Op een gegeven moment vraagt hun gemeenschappelijke vriend Michel Drucker aan Claude François om een nummer van Johnny te zingen. De gène van Cloclo is nauwelijks merkbaar. Johnny zei ooit over Claude : "Hij was een harde werker. Hij werkte tien keer zo hard als ik, maar hij kon nooit bereiken wat ik deed. Het maakte hem gek. Jaloers. Van pure wanhoop neukte hij mijn exen. Zo ging dat toen. Als je eerst met mij uitging, kon je daarna een Cloclootje doen."

Cloclo was een idool, een icoon. En hij legde hij zijn fans in de watten zoals geen enkele andere zanger dat toen deed. Hij gaf zijn fans veel aandacht: kende ze bij naam, had voor iedereen een woordje over. Hij was de mooie jongen met veel talenten, maar ook de onbegrepen zanger die zijn ongeluk in liefdesliedjes bezong. Hij leek kortom de liefde van het publiek ook echt nodig te hebben. Veel vrouwen gaven hem die liefde maar al te graag.

De vrouwen waren gek op hem. Hij had het allemaal, hij was de ideale schoonzoon. Heel wat van zijn fans brachten vaak de nacht door voor de deur van zijn appartement in Parijs om te wachten tot hij buitenkwam om hem even te spreken of aan te raken. Het was de 'cloclomania', een collectieve hysterie die zo ver ging dat sommige vrouwen hun handen niet meer wilden wassen nadat ze de zanger hadden aangeraakt. Claude François had daar ook behoefte aan, hij had de liefde van zijn fans nodig.

Op liefdesvlak ging het Claude François niet bepaald voor de wind. Naast Janet Woollacott, van wie hij in 1967 scheidde, hebben nog een hele reeks andere vrouwen een belangrijke rol gespeeld in zijn leven. Zoals bijvoorbeeld, France Gall, met wie hij een affaire tussen 1964 en 1967. En ook met de zangeres Annie Philippe wilde het niet vlotten. Met de knappe Isabelle Fôret kreeg hij uiteindelijk twee kinderen, Claude Junior en Marc. Het bestaan van Marc hield hij overigens lange tijd geheim. Volgens zijn zus Josette was dat omdat hij bang was zijn imago van verleider te verliezen en meer gezien te worden als familieman. Maar ook met Isabelle bleef het niet duren, al bleven ze wel samen tot zijn dood. Er volgden nog een heel aantal officiële en minder officiële relaties.

Hij had ook een grote liefdesrelatie met model Sofia Kiukkonnen tussen 1972 en 76. Ze onderging zelfs 3 abortussen omdat Claude het niet opportuun vond om kinderen te krijgen. Het was ook algemeen bekend dat de zanger haar regelmatig bedroog met zijn fans. In een interview gaf ze ronduit toe dat Cloclo een 'seksmachine' was. Zijn grote passie voor vrouwen leidde ertoe dat Claude François in 1974 een eigen erotisch tijdschrift "Absolute" oprichtte. Hij organiseerde verschillende castings voor licht pornografische foto's met zeer jonge vrouwen, en dat leverde hem wel wat problemen op. Sofia was het beu om keer op keer bedrogen te worden door de dominante, ziekelijk jaloerse en extreem bezitterige zanger en liet hem ook in de steek. Er is maar een vrouw van constante betekenis geweest tijdens zijn hele leven, en dat was zijn moeder, die men "Chouffa" noemde.

Onlangs zijn we ook te weten gekomen dat Claude François nog een geheime dochter had. In een reeks interviews zegt de 40-jarige vrouw Julie Bocquet uit Oudenaarde dat de Franse popster Claude François haar vader was. Na al die jaren treedt ze nu uit de anonimiteit.

In 1976 had haar - toen minderjarige - moeder Fabienne een amoureuze relatie met Claude François. Ze raakte zwanger, maar hield die zwangerschap verborgen. De ouders van Fabienne dwongen haar na de geboorte van Julie om alle contact met Claude François te verbreken, baby Julie werd ter adoptie afgestaan. Claude François zelf overleed enkele maanden later, naar verluidt in de wetenschap dat hij een dochter had in België.

Al tijdens haar jeugd vernam Julie wie haar biologische vader was, vertelt ze in een reeks interviews en in de documentaire. Bocquet zegt ook een DNA-test te hebben die de biologische band moet bewijzen. Maar pas nu komt ze met het verhaal naar buiten. "Ik heb nooit de moed gehad. Maar als je 40 bent geworden, stel je je vragen over het leven. Het was ook hard om het geheim te dragen. Nu was ik er klaar voor", getuigt ze bij de RTBF.

Julie Bocquet wil naar eigen zeggen enkel "symbolische erkenning" bereiken met haar onthulling. "Ik eis niets op, ik vraag geen geld. Ik maak trouwens wettelijk gezien geen aanspraak op een erfenis." Het is evenwel niet uitgesloten dat er een boek komt, haar biologische moeder is momenteel zaken aan het neerpennen.

Er zijn twee films over Claude François gemaakt. 'Podium' is een Belgisch/Franse komische film uit 2004, onder regie van Yann Moix. De hoofdrol wordt vertolkt door Benoît Poelvoorde. Van een ander kaliber is de biopic 'Cloclo ' van Florent-Emilio Siri. Onze landgenoot Jérémie Renier vertolkt op magistrale wijze de rol van Cloclo in deze authentieke en aangrijpende film uit 2012. Je krijgt niet alleen zijn rijke carrière te zien, maar ook de moeilijkheden met zijn vader en zijn bewogen relatie met familie en vrienden. En natuurlijk ook al zijn allergrootste hits 'Alexandrie Alexandra', 'Comme d’habitude' en 'Chanson populaire'. In Frankrijk was deze film een succès fou, die in de premièreweek ruim een miljoen bezoekers trok.